Cúng đầy tháng bé trai, bé gái: Lễ vật, Văn khấn, Nghi thức cúng
Góc Tử Vi

Cúng đầy tháng bé trai, bé gái - Cầu mong mọi điều tốt lành đến với đứa trẻ

Cúng đầy tháng hay còn gọi là cúng Mụ là một nghi thức vô cùng quan trọng mà các ông bố, bà mẹ nên chú ý. Để đánh dấu sự khởi đầu của cuộc đời cũng như cầu mong những điều tốt lành đến với đứa trẻ, gia đình nên chuẩn bị một lễ cúng đầy đủ và chu toàn nhất có thể. Hãy cùng bài viết tìm hiểu chi tiết về lễ cúng đầu tháng!

Nguồn gốc - Ý nghĩa lễ cúng đầy tháng bé trai, bé gái

Nguồn gốc - Ý nghĩa lễ cúng đầy tháng bé trai, bé gái

Nguồn gốc - Ý nghĩa lễ cúng đầy tháng bé trai, bé gái

Theo quan niệm dân gian của người Việt Nam, những đứa trẻ được sinh ra chính là tác phẩm do 12 Tiên Nương hay còn gọi là Bà Mụ nặn thành. Mỗi vị đại tiên đều chịu trách nhiệm với một bộ phận trên cơ thể đứa trẻ, người thì nặn mắt, người nặn mũi, người dạy bé ăn, người dạy bé nói,… Vì vậy, có thể nói rằng hình dáng đứa trẻ có ưa nhìn, hài hòa, xinh xắn hay không đều phụ thuộc vào tay nghề của các Bà Mụ.

Cúng đầy tháng chính là nghi lễ để ông bà, cha mẹ, người thân bày tỏ lòng biết ơn đối với 12 Tiên Nương vì đã mang đứa trẻ đến với gia đình. Đồng thời cũng nhằm mục đích cầu xin họ ban cho đứa trẻ những điều tốt đẹp, may mắn trên con đường đời phía trước.

4 tuần đầu sau khi sinh là khoảng thời gian nhạy cảm với cả mẹ và con. Ở giai đoạn này, khả năng đề kháng của trẻ còn yếu, chưa được hoàn thiện. Hơn nữa, theo tín ngưỡng dân gian, sản phụ cũng nên ở cữ, không ra khỏi nhà và tiếp xúc với người lạ. Chính vì vậy, tổ chức lễ chào đón đứa trẻ sau khi tròn một tháng tuổi là phù hợp nhất.

Thời gian cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Thời gian cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Thời gian cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Bất kỳ nghi lễ nào đều cần xác định thời gian cụ thể, đặc biệt với những dịp quan trọng như cúng đầy tháng bé trai, bé gái thì càng phải chọn đúng ngày, giờ tốt. Điều này không chỉ giúp  nghi lễ diễn ra suôn sẻ mà còn thể hiện được lòng thành của gia đình. Ước nguyện cũng vì thế mà sẽ dễ dàng được các vị Đại Tiên chấp thuận hơn. 

Cách tính ngày cúng đầy tháng cho bé

Giống như những nghi lễ truyền thống khác ở Việt Nam, lễ cúng đầy tháng cho bé được tính theo lịch âm. Tại nhiều địa phương, khu vực, người ta còn áp dụng nguyên tắc riêng cho giới tính của đứa trẻ, cụ thể là "nam trồi 2, nữ sụt 1".

  • Nếu là bé trai thì tính ngày đầy tháng tăng lên 2 ngày so với ngày sinh (theo lịch âm).
  • Nếu là bé gái thì tính ngày đầy tháng lùi lại 1 ngày so với ngày sinh (theo lịch âm).

Nguyên tắc này xuất phát từ quan điểm của người xưa, nói rằng nam phải là người đi trước, dũng cảm tiến lên, còn nữ thì phải biết nhường nhịn, khiêm tốn để gìn giữ hạnh phúc gia đình.

Tuy nhiên, ngày nay người ta thường tính sinh nhật bằng lịch dương nên nhiều gia đình vẫn tổ chức lễ đầy tháng cho bé vào đúng ngày sinh ở tháng kế tiếp.

Cha mẹ có thể tra cứu: Đổi Ngày Âm Sang Dương - Dương Sang Âm - Lịch Âm Dương để tính ngày cúng mụ cho bé. 

Cúng đầy tháng vào lúc mấy giờ?

(Cúng đầy tháng vào giờ nào tốt)?

(Cúng đầy tháng vào giờ nào tốt)?

Mỗi vùng miền, địa phương đều có những phong tục khác nhau, theo đó mà thời gian tổ chức lễ cúng cũng sẽ có sự khác biệt. Gia đình có thể thực hiện cúng đầy tháng cho bé vào sáng, chiều hay tôi đều được, tùy thuộc vào công việc và lịch rảnh của bố mẹ, người thân, khách khứa,... Tuy nhiên, một số người cho rằng buổi sáng chính là thời điểm thích hợp nhất vì thời tiết mát mẻ, dễ chịu.

Cúng đầy tháng được coi như một trong những dịp quan trọng nhất trong cuộc đời đứa trẻ. Vì vậy, bố mẹ nên cố gắng lựa chọn giờ hoàng đạo, tương sinh với tuổi mệnh của bé thì càng tốt.

Tính giờ cúng đầy tháng theo tam hợp

Tam hợp là ba con giáp tương đồng trong cùng một nhóm, bao gồm: Hợi - Mùi - Mão, Tuất - Dần - Ngọ, Dậu - Tỵ - Sửu, Thân - Thìn - Tý. Gia đình có thể lựa chọn giờ tốt theo nhóm dựa vào năm sinh của bé.

Bạn có thể tham khảo giờ theo 12 con giáp sau đây để xác định thời gian tổ chức tương hợp nhất: (23h - 1h), Sửu (1h - 3h), Dần (3h - 5h), Mão (5h - 7h), Thìn (7h - 9h), Tỵ (9h - 11h), Ngọ (11h - 13h), Mùi (13h - 15h), Thân (15h - 17h), Dậu (17h - 19h), Tuất (19h - 21h), Hợi (21h - 23h).

Sắm lễ cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Sắm lễ cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Sắm lễ cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Sắm lễ cúng là một trong những giai đoạn rất cần sự chu đáo, tỉ mỉ. Chỉ một thiếu sót nhỏ cũng có thể khiến lễ cúng không thể thực hiện theo kế hoạch ban đầu. Ngoài ra, lễ vật cũng như nghi thức đối với bé trai và bé gái có một chút khác biệt. Gia đình nên chú ý để tránh nhầm lẫn.

Lễ vật cúng đầy tháng cho bé gái

1. Lễ vật cúng dành cho bà Chúa và 12 bà Mụ:

  • Xôi đậu xanh hoặc xôi gấc (12 đĩa nhỏ, 1 đĩa lớn).
  • Chè trôi nước (12 bát nhỏ, 1 bát lớn).
  • Mâm ngũ quả.
  • Hoa tươi.
  • Nhang, nến.
  • Gạo tẻ, muối hạt sạch.
  • Nước lọc (12 chén).
  • Rượu (12 chén).
  • Kẹo bánh (12 đĩa).
  • Trầu têm cánh phượng (12 miếng trầu cau bổ tư trong đó 1 miếng to hơn và 1 cau nguyên quả).
  • Thịt lợn (thịt quay hoăc thịt chân giò,...chia làm 12 đĩa).
  • 12 miếng trứng gà hoặc 12 quả trứng chim cút.
  • Tôm, cua, ốc hoặc chim (12 con).
  • Giấy cúng đầy tháng (gồm có mâm hài và đồ cho bà mụ và bà chúa)
  • Tiền vàng mã.
  • Chén, dĩa, muỗng và đũa hoa (loại đũa được vót ngược đầu và ở đầu đũa có bông hoa).

2. Lễ vật cúng dành cho Đức Ông và 3 Đức Thầy:

Lễ vật cúng dành cho Đức Ông và 3 Đức Thầy gồm những gì?

Lễ vật cúng dành cho Đức Ông và 3 Đức Thầy gồm những gì?

  • 1 con gà luộc chéo cánh (có thể thay bằng vịt).
  • 1 tô cháo lớn.
  • 1 tô chè lớn.
  • 3 đĩa xôi lớn.
  • 1 miếng thịt quay.
  • 1 mâm ngũ quả.
  • Trầu cau, rượu và đồ hàng mã (giấy tiền).
  • Nhang, nến.

Ngoài ra, gia đình nên chuẩn bị lễ vật để dâng lên bàn thờ gia tiên, bàn thờ ông Thổ Địa và bàn thờ Phật (nếu có).

Bài viết: Cách cúng đầy tháng cho bé gái đầy đủ, mang lại điều tốt lành cho con sẽ giúp bạn lưu ý được những điều dễ nhầm lẫn cũng như cung cấp thêm một vài thông tin cụ thể đối với lễ cúng đầy tháng cho bé gái nói riêng.

Lễ vật cúng đầy tháng cho bé trai

Lễ vật cúng đầy tháng cho bé trai tương tự như với bé gái. Một lưu ý nhỏ đó là phần chè,  đối với bé trai, người ta thường sử dụng chè đậu đỏ cho mâm cúng.

Bạn đọc có thể tham khảo những thông tin chi tiết về lễ cúng đầy tháng bé trai tại bài viết: Cúng đầy tháng bé trai đầy đủ và đơn giản nhất - Cần lưu ý điều gì để bé luôn may mắn.

Cách bày mâm cúng mụ đầy tháng

Cách bày mâm cúng mụ đầy tháng

Cách bày mâm cúng mụ đầy tháng

Những lễ vật trên mâm cúng đầy tháng cho bé sẽ được sắp xếp, trình bày thành hai bàn. Mâm cúng bà Chúa, bà Mụ, đặt trên bàn to, cao hơn, còn mâm cúng Đức ông đặt ở bàn nhỏ, thấp hơn. Lưu ý là hai mâm trên dưới cần chênh lệch khoảng 10 phân.

Cách đặt mâm cúng nên tuân theo nguyên tắc “Đông bình, Tây quả”, tức là bình hoa đặt ở phía Đông, còn lễ vật đặt ở phía Tây.

Nghi thức cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Nghi thức cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Nghi thức cúng đầy tháng cho bé trai, bé gái

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp, dâng lễ thì gia đình sẽ tiếp tục nghi thức cúng bái và đọc văn khấn. Việc thực hiện nghi thức phải đúng chuẩn, chính xác, cần tập trung tuyệt đối, thể hiện được tấm lòng thành với các vị Đại Tiên.  

Cách vái cúng đầy tháng

Đầu tiên, người chủ lễ (thường là ông nội hoặc bố của đứa trẻ) sẽ thắp nến và khấn vái cúng bà Mụ. Sau khi đọc xong văn khấn đầy tháng, tiến hành cúng vái theo trình tự sau:

  • Đọc những ước nguyện mà gia đình cầu mong cho bé.
  • Mẹ bế bé ra thắp nhang, khấn vái cầu mong những điều tốt lành đến với bé
  • Bố hoặc ông của bé sẽ thực hiện nghi thức đặt tên.
  • Lấy 2 đồng xu tiền âm dương gieo lên đĩa. Nếu kết quả là 1 đồng âm, 1 đồng dương thì tên đó được ông bà, tổ tiên, các vị tiên chấp thuận. Nếu 2 đồng dương hoặc 2 đồng âm thì tên đó chưa được đồng ý. Trong trường hợp gieo 3 đồng mà vẫn không xuất hiện 1 đồng âm, 1 đồng dương thì nên chọn tên khác để đặt cho bé.

Văn khấn đầy tháng cho bé

Nam Mô A Di Đà Phật!

Nam Mô A Di Đà Phật!

Nam Mô A Di Đà Phật!

- Con kính lạy Đệ nhất Thiên tỉ đại tiên chúa

- Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa

- Con kính lạy Đệ tam Tiên Mụ đại tiên chúa

- Con kính lạy Thập nhị bộ Tiên nương

- Con kính lạy Tam tập lục cung chư vị Tiên nương

Hôm nay là ngày … tháng … năm

Vợ chồng con là …………………..

Sinh được con (trai, gái) đặt tên là ……………………

Chúng con ngụ tại : ……………………………………..

Nay nhân ngày đầy tháng (đầy cữ, đầy năm) chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bày lên trước án, trước bàn tọa chư vị Tôn thần kính cẩn tâu trình :

Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng Thần linh, Thổ Công, Long Mạch, Thổ Địa chính thần, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu tên là …………… sinh ngày ……………. được mẹ tròn con vuông.

Cúi xin chư vị Tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngoan, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô tai vô ương, vô hạn vô ách. Phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng láng, thân mệnh bình yên, cường tráng (nếu là bé trai), kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú quý. Toàn gia chúng con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết hưởng vinh quang thịnh vượng.

Xin thành tâm kính lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.

Nam Mô A Di Đà Phật !

Nam Mô A Di Đà Phật!

Nam Mô A Di Đà Phật!

Cẩn cáo!

(Theo “Văn khấn cổ truyền Việt Nam”)

Tìm hiểu về phong tục cúng đầy tháng ở ba miền Bắc, Trung, Nam

Phong tục cúng đầy tháng ở ba miền Bắc, Trung, Nam

Phong tục cúng đầy tháng ở ba miền Bắc, Trung, Nam

Phong tục, tập quán, thậm chí là suy nghĩ, quan điểm ở mỗi vùng miền đều có những đặc điểm riêng. Nghi lễ cúng đầy tháng cũng không phải ngoại lệ. Nhìn chung, cách tính thời gian, nghi lễ thực hiện ở miền Bắc, Trung hay Nam đều giống nhau, chỉ riêng phần lễ vật sẽ có một chút thay đổi nho nhỏ.

Cúng đầy tháng cho bé ở miền Bắc

  • Về xôi cúng: Xôi vò.
  • Về bộ tam sên: Luộc chín toàn bộ.
  • Về lễ mặn: Gà trống luộc.

Cúng đầy tháng cho bé ở miền Trung

  • Về xôi cúng: Xôi đậu xanh hoặc xôi gấc.
  • Về bộ tam sên: Để sống (có thể tính số lượng theo vía bé trai 7, bé gái 9 hoặc để mỗi thứ 12 con).
  • Về lễ mặn: Gà trống hoặc gà mái luộc.

Cúng đầy tháng cho bé ở miền Nam

  • Về xôi cúng: Xôi gấc.
  • Về bộ tam sên: Để sống (có thể tính số lượng theo vía bé trai 7, bé gái 9 hoặc để mỗi thứ 12 con).
  • Về lễ mặn: Thịt quay hoặc gà luộc, vịt luộc.
  • Ngoài ra, người miền Nam sẽ cúng thêm một số món đồ chơi hoặc sách, bút,... phù hợp với giới tính của bé.

Giải đáp một số thắc mắc của bạn đọc về cúng đầy tháng

Giải đáp một số thắc mắc của bạn đọc về cúng đầy tháng

Giải đáp một số thắc mắc của bạn đọc về cúng đầy tháng

Ngoài những thông tin cơ bản trên, chúng tôi cũng sẽ giải đáp một số thắc mắc giúp bạn đọc chuẩn bị cũng như thực hiện, tổ chức được một lễ cúng đầy tháng thuận lợi nhất.

Hoa cúng đầy tháng chọn hoa gì?

Một số loài hoa cúng đầy tháng phổ biến, được ưa chuộng nhất với ý nghĩa sâu sắc:

1. Hoa Cát Tường

Cát Tường có màu sắc nhẹ nhàng, vẻ đẹp mỏng manh nhưng bên trong lại tiềm ẩn sự mạnh mẽ, ý chí phấn đấu vươn lên. Loài hoa này mang ý nghĩa may mắn, bình an, cầu mong cho bé có một cuộc sống khỏe mạnh, vui vẻ và hạnh phúc.

2. Hoa Đồng Tiền

Loài hoa này đại diện cho vẻ đẹp kiêu kỳ, sang trọng, không chỉ tượng trưng cho tình yêu mà còn mang ý nghĩa về tài lộc. Đồng Tiền có nhiều màu sắc phong phú, mỗi màu lại thể hiện một nét đẹp riêng biệt, ví dụ như màu trắng tinh khiết, màu vàng hạnh phúc, sôi nổi, màu hồng ngọt ngào, động viên và màu đỏ nồng nhiệt, nóng bỏng. 

3. Hoa Ly

Được mệnh danh là loài hoa kiêu hãnh, quý phái, hoa Ly đại diện cho sự hào hoa, phong độ của những người đàn ông. Vì vậy, chúng thường được sử dụng trong lễ cúng với ý nghĩa cầu mong sự mạnh mẽ, độc lập cho bé trai.

4. Hoa Hồng

Không chỉ sở hữu vẻ đẹp sang trọng mà hoa Hồng còn có một sức sống vô cùng mãnh liệt. Chúng thể hiện tình yêu, hy vọng của cha mẹ, người thân danh cho đứa trẻ.

Trái cây cúng đầy tháng chọn loại nào?

(Trái cây cúng đầy tháng cho bé)

(Trái cây cúng đầy tháng cho bé)

Thông thường, mọi người sẽ chuẩn bị mâm ngũ quả đặc trưng với những ý nghĩa riêng biệt, sao cho đủ 5 màu sắc là được. Dưới đây là một số trái cây phổ biến:

  • Chuối: Giống như hình bàn tay, tượng trưng cho sự sum vầy, đùm bọc.
  • Bưởi, dưa hấu: Tròn căng, mọng nước, mang ý nghĩa hy vọng, may mắn.
  • Hồng, cam, quýt: Tượng trưng cho sự phát triển, thành đạt.
  • Lê: Cầu mong cuộc sống thuận lợi, suôn sẻ.
  • Đào: Thể hiện sự thăng tiến.
  • Táo: Ngụ ý về cuộc sống giàu sang, phú quý.
  • Dừa: Mang ý nghĩa ấm no, đủ đầy.
  • Đu đủ: Thể hiện sự bình an, thịnh vượng.
  • Xoài: Quý nhân phù trợ, làm ăn phát đạt.

Đầy tháng cúng xôi chè gì?

Đầy tháng cúng xôi chè gì?

Đầy tháng cúng xôi chè gì?

Đối với bé gái, lễ cúng đầy tháng thường sử dụng chè trôi nước, thể hiện sự ngọt ngào, mỏng manh.

Đối với bé trai, người ta thường sử dụng chè đậu đỏ, mang ý nghĩa về sự thăng tiến, thành công trong cuộc sống.

Cúng đầy tháng có cần sớ không?

Câu trả lời là có. Gia đình cần in văn khấn và dâng sớ khi chuẩn bị nghi lễ bái cúng.

Cúng đầy tháng ở nhà nội hay ngoại?

Việc tổ chức lễ cúng đầu tháng ở đâu không quá quan trọng, nhà nội hay ngoại đều được, miễn là tiện cho hai bên gia đình. Nếu vấn đề này trở nên khó giải quyết, thì có thể thương lượng tổ chức ở nhà ngoại với bé đầu và ở nhà nội với bé thứ hai.

Ông bà ta có câu: “Con so về nhà mẹ, con ra về nhà chồng”, tức là đứa đầu lòng thì sinh ở bên ngoại, còn đứa sau thì về bên nội. Theo nguyên tắc này thì việc cúng đầy tháng cũng có thể tuân theo.

Đặt bàn cúng đầy tháng ở đâu?

Thông thường, mọi người sẽ lựa chọn vị trí hợp phong thủy và thuận tiện nhất cho việc thực hiện. Gia đình có thể tham khảo một số vị trí tốt sau:

  • Đặt ở giữa nhà và điều chỉnh hướng quay về phía cửa chính. Vị trí này vừa thoáng mát vừa thuận tiện cho việc đi lại, chụp ảnh,....
  • Đặt tại phòng bé nằm. Bé là nhân vật chính trong lễ cúng nên nếu thực hiện tại nơi này, các vị tiên có thể dễ dàng ban phước lành đến cho đứa trẻ.
  • Có thể đặt ở ngoài sân nếu không gian phòng hơi hạn chế.

Gợi ý một số món ngon trong ngày cúng đầy tháng cho bé

 Gợi ý một số món ngon trong ngày cúng đầy tháng cho bé

Gợi ý một số món ngon trong ngày cúng đầy tháng cho bé

Vì không chỉ là một bữa tiệc gia đình mà còn có sự góp mặt của rất nhiều người thân, bạn bè,... nên việc chuẩn bị những món ăn ngon là vô cùng cần thiết. Dưới đây là một số gợi ý dành cho bạn:

Món khai vị: Gỏi vịt măng tươi, gỏi xoài, súp gà nấm, súp cua, salad rau củ quả, salad cá ngừ,...

Món chính: Cơm chiên, tôm hấp bia, cháo sườn rau củ, sườn xào chua ngọt, vịt quay, gà rang muối, heo quay/ nướng, lẩu gà, lẩu bò, canh chua,...

Món tráng miệng: Thạch rau câu, sữa chua, hoa quả, các loại chè, bánh flan,...

Trên đây là những thông tin đầy đủ về lễ cúng đầy tháng mà chúng tôi chia sẻ. Hy vọng bạn sẽ tổ chức được một buổi lễ thật suôn sẻ và thuận lợi dành cho bé nhé!

Cảm ơn bạn đọc đã quan tâm và theo dõi bài viết!