Cúng đầy tháng cho bé trai: Cách tính ngày, Lễ Vật, Nghi thức
Góc Tử Vi

Cúng đầy tháng bé trai đầy đủ và đơn giản nhất - Cần lưu ý điều gì để bé luôn may mắn

Nội dung (Ẩn/Hiện)


Cúng đầy tháng cho bé trai là nghi lễ đặc biệt quan trọng đối với cuộc đời của bé. Những lễ vật nhất định phải có khi cúng là gì? Lễ cúng đầy tháng dành cho bé trai diễn ra theo trình tự như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp các thắc mắc này!

Nguồn gốc cúng đầy tháng cho bé trai

(Một lễ cúng đầy tháng chu toàn giúp bé gặp nhiều may mắn trong cuộc sống sau này)

(Một lễ cúng đầy tháng chu toàn giúp bé gặp nhiều may mắn trong cuộc sống sau này)

Lễ cúng đầy tháng được gia đình của em bé tổ chức với mong muốn bé sẽ khỏe mạnh, hay ăn chóng lớn, thông minh, ngoan ngoãn. Lễ vật được dâng lên để cúng trời đất, tổ tiên và cũng là để tạ ơn các bà Mụ, Đức Ông. Phúc lộc từ các vị tiên và những lời chúc tụng của người thân sẽ giúp đứa bé có một cuộc đời bình an, hạnh phúc.

Theo những huyền tích được truyền miệng trong dân gian, các bà Mụ (hay còn gọi là các Bà Chúa Đầu Thai) là những vị tiên phụ trách việc sinh nở và tạo ra hình hài của mọi em bé. Họ sẽ bảo hộ đứa trẻ từ lúc bắt đầu được thụ thai cho đến khi chúng cất tiếng khóc chào đời. Trong bụng mẹ, mọi bộ phận trên cơ thể của bé sẽ được các vị tiên này tỉ mỉ nhào nặn.

Bên cạnh đó, Đức Ông sẽ có trách nhiệm mang con cái đến với cha mẹ, giúp người mẹ qua cơn “vượt cạn” bình an. Vị thần này sẽ ban cho đứa trẻ những điều may mắn và sức khỏe.

Hệ thống miễn dịch của em bé sơ sinh rất yếu ớt, chính vì thế trong 4 tuần đầu của cuộc đời bé phải được hạn chế tiếp xúc với người ngoài. Đây cũng là khoảng thời gian người sản phụ ở cữ để phục hồi sức khỏe. Lễ cúng đầy tháng là dịp ăn mừng mẹ và bé đã thành công vượt qua thời kỳ hậu sản nguy hiểm và cũng cơ hội để bé chính thức ra mắt họ hàng, láng giềng.

Lễ cúng đầy cữ cũng có ý nghĩa vô cùng quan trọng, xem thêm tại: Cúng đầy cữ cho bé: Lễ vật, văn khấn và những điều cần lưu ý

Tại sao lại có 12 bà Mụ và những bà đó là ai?

(12 Bà Mụ chịu trách nhiệm chăm sóc em bé ngay từ trong bụng mẹ)

(12 Bà Mụ chịu trách nhiệm chăm sóc em bé ngay từ trong bụng mẹ)

12 Bà Mụ được Ngọc Hoàng giao phó trọng trách sáng tạo đủ số lượng con người ở hạ giới. Khi có lệnh đầu thai, mỗi vị tiên sẽ cai quản một công việc khác nhau để đưa một sinh linh đến với phàm trần. Cụ thể là:

  • Mụ bà Trần Tứ Nương chăm coi việc sinh đẻ (chú sanh)
  • Mụ bà Vạn Tứ Nương chăm coi việc thai nghén (chú thai)
  • Mụ bà Lâm Cửu Nương chăm coi việc thụ thai (thủ thai)
  • Mụ bà Lưu Thất Nương chăm coi việc nặn hình hai nam nữ cho đứa bé (chú nam nữ)
  • Mụ bà Lâm Nhất Nương chăm coi việc chăm sóc bào thai (an thai)
  • Mụ bà Lý Đại Nương chăm coi việc chuyển dạ (chuyển sanh)
  • Mụ bà Hứa Đại Nương chăm coi việc khai hoa nở nhụy (hộ sản)
  • Mụ bà Cao Tứ Nương chăm coi việc ở cữ (dưỡng sinh)
  • Mụ bà Tăng Ngũ Nương chăm coi việc chăm sóc trẻ sơ sinh (bảo tống)
  • Mụ bà Mã Ngũ Nương chăm coi việc ẫm bồng con trẻ (tống tử)
  • Mụ bà Trúc Ngũ Nương chăm coi việc giữ trẻ (bảo tử)
  • Mụ bà Nguyễn Tam Nương chăm coi việc chứng kiến và giám sát việc sinh đẻ (giám sanh)

Cách tính ngày cúng đầy tháng cho bé trai

(Người xưa cho rằng bé trai khi lớn lên sẽ phải gánh vác nhiều trọng trách cao cả)

(Người xưa cho rằng bé trai khi lớn lên sẽ phải gánh vác nhiều trọng trách cao cả)

Nhiều người bất cẩn chọn ngày cúng lễ đầy tháng cho bé theo Dương Lịch. Tuy nhiên lễ cúng đầy tháng truyền thống nhất định phải được tổ chức căn cứ vào ngày tháng năm sinh Âm Lịch của bé.

Ông bà ta có câu nói “Gái lùi 2, trai lùi 1” để ghi nhớ cách chọn ngày cúng lễ đầy tháng dựa theo giới tính của đứa trẻ. Theo đó, ngày đầy tháng của bé trai sẽ được tính lùi lại một ngày so với ngày sinh Âm Lịch.

Cha mẹ cũng có thể tra cứu "Đổi Ngày Âm Sang Dương - Dương Sang Âm - Lịch Âm Dương" để tính ngày cúng mụ cho bé.

Lễ vật cúng đầy tháng bé trai gồm những gì?

Lễ vật cúng đầy tháng bé trai có một vài điểm khác biệt so với lễ cúng đầy tháng của bé gái. Vậy nên gia đình cần lưu ý điều này để tránh mắc phải sai sót khi chuẩn bị đồ lễ.

Mâm cúng đầy tháng bé trai

(Có thể nấu chè đỗ xanh để làm lễ vật cúng đầy tháng)

(Có thể nấu chè đỗ xanh để làm lễ vật cúng đầy tháng)

Ngoài việc sắp xếp đồ cúng trên bàn thờ gia tiên, bàn thờ Phật (nếu có) và bàn thờ Ông Địa, thì cha mẹ bắt buộc phải chuẩn bị các lễ vật riêng để cúng tiến Bà Mụ và Đức Ông. Đồ cúng đầy tháng của bé trai nhất định phải có:

  • 12 chén chè nhỏ
  • 3 tô chè lớn
  • 13 đĩa xôi
  • 1 con gà trống luộc
  • 1 bộ tam sên (bao gồm: miếng thịt heo luộc, tôm hoặc cua luộc và trứng gà hoặc trứng vịt luộc)
  • Mâm ngũ quả, nên chọn các loại quả có màu sắc bắt mắt (cam, quýt, chuối, thanh long, xoài, táo...)
  • Hoa cúng tươi
  • Bộ nhang, đèn, trà, rượu, nước muối, gạo tẻ
  • 1 bộ đồ hình thế (có ghi ngày tháng năm sinh của bé trai để đốt giải hạn)
  • 13 miếng trầu têm hình cánh phượng
  • Vàng mã gồm tiền giấy, 13 đôi hài, 13 bộ váy áo đẹp, 13 nén vàng. Lưu ý rằng, trong bộ vàng mã có 12 món đồ có kích thước giống nhau và có 1 món kích thước lớn hơn.

Lễ vật cúng 12 Bà Mụ

(Cha mẹ cần chuẩn bị một số món đồ chơi dễ thương trên bàn cúng đầy tháng)

(Cha mẹ cần chuẩn bị một số món đồ chơi dễ thương trên bàn cúng đầy tháng)

Các bộ đũa, bát đĩa dùng để bày mâm cúng nên có hoa văn vì các bà tiên rất thích những đồ vật đẹp mắt. Mâm cúng 12 Bà Mụ cần có những lễ vật sau đây:

  • Hoa tươi
  • Tiền vàng
  • Vàng mã gồm các đôi hài, nén vàng và bộ váy áo có màu xanh
  • Trầu cau: Trầu phải được têm cánh phượng, 12 miếng trầu bé với quả cau bổ tư và 1 miếng to với cau nguyên quả
  • Đồ chơi trẻ em bằng nhựa hoặc sành sứ
  • Động vật: Có thể sử dụng cua, tôm hoặc ốc để hấp chín. Chế biến 12 con có kích thước bằng nhau và 1 con to hơn.
  • 12 chén chè đậu nhỏ
  • 12 đĩa xôi nhỏ
  • 12 đĩa thịt quay
  • 12 chén cháo nhỏ
  • 12 ly nước
  • 12 phần phẩm oản bằng nhau và 1 phần lớn hơn
  • 12 đĩa bánh kẹo nhỏ và 1 đĩa bánh kẹo lớn
  • Lễ mặn: gà luộc, cơm, canh, món ăn, rượu trắng

Lễ vật cúng Đức ông

(Gà luộc trên mâm cúng phải được bày biện đẹp mắt)

(Gà luộc trên mâm cúng phải được bày biện đẹp mắt)

Đức Ông sẽ là người phụ trách truyền dạy nghề nghiệp khi đứa trẻ lớn lên. Mâm lễ cúng vị thần này phải có:

  • Trầu cau, rượu, tiền vàng
  • 3 đĩa xôi lớn
  • 1 con gà luộc
  • 1 miếng thịt quay
  • 1 bát cháo lớn
  • 1 bát chè lớn
  • 1 đĩa ngũ quả (cam, quýt, chuối, táo, lê....)

Cách sắp xếp mâm cúng đầy tháng

(Bình hoa trên bàn cúng phải được đặt phía bên tay phải)

(Bình hoa trên bàn cúng phải được đặt phía bên tay phải)

Trước khi tiến hành nghi lễ, các lễ vật phải được bày biện một cách cẩn thận, gọn gàng. Nguyên tắc sắp đặt mâm cúng là “Đông bình, Tây quả” tức là bình hoa sẽ được đặt ở vị trí phía bên tay phải và lễ vật sẽ được đặt ở phía bên tay trái.

Đồ cúng sẽ được chia thành hai mâm cỗ, bàn cỗ trên cách bàn cỗ dưới không quá 10 phân. Đồ cúng dành cho 12 Bà Mụ phải được bày trên chiếc bàn cao và lớn hơn. Còn lễ vật cúng kính Đức Ông sẽ được bày biện trên chiếc bàn thấp nhỏ hơn.

Mâm cúng Mụ nên được đặt ở giữa nhà và quay ra cửa chính. Đây là vị trí rộng rãi phù hợp để mọi người đến tham gia lễ cúng. Bàn cúng cũng có thể được đặt trong phòng của đứa trẻ, gần với chỗ bé nằm.

Trình tự lễ cúng đầy tháng cho bé trai chi tiết

(Đồ chơi trên mâm cúng nên được giữ lại cho bé chơi đùa)

(Đồ chơi trên mâm cúng nên được giữ lại cho bé chơi đùa)

Khi các mâm lễ đã được bày biện đầy đủ, một người lớn tuổi trong gia đình sẽ dâng hương trước bàn thờ gia tiên. Người đại diện thường là ông ngoại hoặc ông nội của đứa bé sẽ tuyên bố mục đích của nghi lễ cúng trong ngày hôm đó.

Sau đó, bố hoặc mẹ sẽ đốt 3 nén hương, rồi bế trẻ ra trước án và khấn theo bài khấn cúng Mụ. Sau khi khấn xong thì vái lạy ba lần.

Tiếp theo đó là nghi lễ đặt tên, bố hoặc ông sẽ khấn với tổ tiên một tên họ đầy đủ đã được chọn sẵn rồi gieo 2 đồng tiền âm dương trên đĩa. Nếu cái tên được tổ tiên chấp nhận thì sẽ có một đồng tiền nằm sấp và đồng còn lại sẽ nằm ngửa.

Nếu hai đồng tiền đều sấp hoặc đều ngửa thì chứng tỏ rằng gia tiên không đồng ý cho cha mẹ đặt tên đó cho đứa bé. Nếu cả ba lần gieo quẻ đều hiện ra kết quả như vậy thì phải đổi một cái tên khác.

Lễ cúng sẽ kết thúc sau 3 tuần hương. Sau khi khấn tạ lễ, đồ ăn sẽ được chia cho mọi người trong nhà để thụ lộc. Khi hóa vàng mã, tiền âm phủ và đồ hình thế cần vẩy ít rượu lên. Muối cùng với gạo nên được dải bốn phía của ngôi nhà. Đồ chơi phải được giữ lại cho em bé lấy khước.

Ngoài ra, nếu mẹ mong muốn cuộc sống sau này của con được sung túc, phú quý thì hãy mua một bịch muối trong lần đi chợ đầu tiên sau lễ cúng đầy tháng. Đừng quên giả vờ đánh rơi một chút tiền lẻ trên đường trở về nhà.

Lễ cúng thôi nôi mang đến may mắn cho đứa trẻ, xin mời xem thêm tại: Bí quyết làm lễ cúng thôi nôi truyền thống giúp bé khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn

Văn cúng đầy tháng cho bé trai

(Người thực hiện nghi lễ cần đọc văn khấn cúng Mụ một cách thành khẩn để tỏ lòng thành kính)

(Người thực hiện nghi lễ cần đọc văn khấn cúng Mụ một cách thành khẩn để tỏ lòng thành kính)

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô Đại Bi Quan Thế Âm Bồ tát!

Chúng con kính lạy Đệ nhất Thiên tỷ đại tiên chúa, kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa, kính lạy Đệ tam Thiên Mụ đại tiên chúa, kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương.

Hôm nay, là ngày ….. tháng ….. năm ……

Vợ chồng chúng con là: ……………………………………….

Chúng con sinh được con (trai, gái) đặt tên là ……………………………..

Hiện gia đình chúng con đang ngụ tại …………………………………………………..

Hôm nay là ngày đầy tháng cho bé, vợ chồng con thành tâm sắm sửa biện hương hoa lễ vật dâng bày lên trước án, trước bàn tọa của các chư vị Tôn thần kính cẩn tâu trình:

Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng Thần linh, Thổ công địa mạch, Thổ địa chính thần, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu, tên ………………………….. sinh ngày ………………… được mẹ tròn, con vuông.

Nay chúng con làm lễ để tạ ơn các Ngài. Chúng con thành tâm cúi xin chư vị tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Kính mong các ngài phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngon, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô ương, vô hạn, vô ách, phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng láng, thân mệnh bình yên, cường tráng, kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú quý. Gia đình con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nghĩ lo.

Xin thành tâm đảnh lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Cần chú ý gì trong lễ cúng đầy tháng cho bé trai

(Lễ cúng đầy tháng của hai bé trai sinh đôi có số đồ cúng nhiều gấp đôi lễ bình thường)

(Lễ cúng đầy tháng của hai bé trai sinh đôi có số đồ cúng nhiều gấp đôi lễ bình thường)

Lễ cúng đầy tháng cho bé trai nên được tiến hành vào khung giờ hoàng đạo trong ngày. Nếu giờ đó phù hợp với bản mệnh của đứa trẻ thì sẽ càng thêm tốt đẹp.

Có nhiều người thắc mắc rằng lễ cúng đầy tháng của bé trai nên được tổ chức ở nhà nội, nhà ngoại hay nhà riêng của hai vợ chồng thì tốt nhất? Trên thực tế, việc thực hiện lễ cúng ở đằng nội hay đằng ngoại đều được cả, điều kiện tiên quyết là cần phải thuận tiện cho mẹ và bé.

Trong trường hợp, người mẹ sinh đôi hoặc sinh ba, thậm chí sinh tư thì số lượng lễ vật cũng phải được nhân lên. Chẳng hạn như, trong lễ cúng đầy tháng của 2 bé trai sinh đôi thì cần chuẩn bị 24 chén chè, 24 đĩa xôi… Trình tự lễ cúng đầy tháng của các bé sinh đôi, sinh ba vẫn giống như trường hợp bình thường.

Hoa cúng đầy tháng cho bé có màu trắng là điều tối kỵ. Nên chọn các loài hoa có màu sắc tươi sáng.

Văn hóa cúng đầy tháng bé trai ở miền Bắc, Trung, Nam

(Vịt quay thường xuất hiện trên mâm cúng đầy tháng của em bé ở miền Nam)

(Vịt quay thường xuất hiện trên mâm cúng đầy tháng của em bé ở miền Nam)

Ba miền Bắc, Trung, Nam đều có sắc thái văn hóa riêng biệt, vậy nên lễ cúng đầy tháng của bé trai đương nhiên sẽ có thay đổi tùy theo tín ngưỡng, quan niệm vùng miền. Có thể kể đến một số nét nổi bật, dễ nhận thấy như:

Xôi cúng: Ở miền Bắc, người ta thường nấu xôi vò để cúng. Trong khi đó, người miền Nam sẽ cúng xôi đậu còn người miền Trung lại ưa dùng xôi gấc.

Bộ tam sên: Người miền Bắc có thói quen luộc chín các lễ vật trong bộ tam sên. Tuy nhiên, người miền Trung và Nam thường sử dụng đồ sống.

Lễ mặn: Gà trống luộc luôn xuất hiện trên mâm cỗ cúng ở miền Bắc. Người miền Trung có thể sử dụng cả gà mái luộc để làm lễ vật. Trong khi đó, người miền Nam thường cúng thịt quay, vịt luộc.

Trình tự lễ cúng: Ở miền Bắc và miền Trung, bé trai sẽ được nhận lì xì và lời chúc từ người thân sau khi lễ cúng kết thúc. Thế nhưng tại miền Nam, người ta sẽ tiến hành thêm nghi thức được gọi là “bắt miếng”. Theo đó, người chủ lễ sẽ đặt bé trai giữa nhà, rót trà, thắp hương, khấn vái. Sau đó, họ sẽ bồng đứa bé bằng một tay, tay còn lại cầm nhành hoa, vừa huơ qua huơ lại trước miệng đứa bé vừa đọc những câu này: “Mở miệng ra cho có bông, có hoa; Mở miệng ra cho kẻ thương, người mến; Mở miệng ra cho có bạc, có tiền; Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến.”

Lễ cúng đầy tháng của bé trai là nghi thức đánh dấu mốc quan trọng trong cuộc đời của bé. Đây cũng là nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt cần được gìn giữ và lưu truyền. Mong rằng bài viết trên đây đã giúp các bà mẹ hiểu rõ cách thức chuẩn bị và tiến hành nghi lễ này một chu toàn nhất.

Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết!

Đánh giá bài viết: 
Chưa có đánh giá nào