Mùng 5 tháng 5 là ngày gì? Nguồn gốc, Ý Nghĩa & Điều kiêng kỵ
Góc Tử Vi

Cúng mùng 5 tháng 5 diễn ra như thế nào? Có những điều gì thú vị?

Cúng mùng 5 tháng 5 là một tục lệ quan trọng của người Việt Nam. Ngày lễ này còn được biết đến với những tên gọi quen thuộc: Tết Đoan Ngọ, Tết “giết sâu bọ”,... Vậy xung quanh ngày 5 tháng 5 có những điều gì thú vị?

Để có cái nhìn rõ nét nhất về ngày Tết Đoan Ngọ, bạn hãy cùng chúng tôi theo dõi bài viết sau đây!

Mùng 5 tháng 5 là ngày lễ gì? Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ

Mùng 5 tháng 5 được gọi là Tết Đoan Ngọ của người Việt. Ngày này đã có từ rất lâu và trở thành một nét văn hóa gian dân không chỉ ở nước ta mà còn lan rộng ra khắp phương Đông. Một tên gọi khác khá đặc biệt của ngày mùng 5 tháng 5 là Tết “giết sâu bọ”.

Mùng 5 tháng 5 là một trong những ngày lễ quan trọng của người Việt

Mùng 5 tháng 5 là một trong những ngày lễ quan trọng của người Việt

Sở dĩ có tên gọi trên là vì tháng 5 được cho là lúc chuyển giao thời tiết, dịch bệnh từ đó cũng dễ lây lan. Vì vậy, cần phát động một ngày để diệt trừ những côn trùng, loài vật có hại đối với cây trồng. Người xưa đã chọn ngày 5 tháng 5 hằng năm để làm cột mốc nhằm mục đích kêu gọi mọi người cùng nhau tiêu diệt sâu bọ.

Ý nghĩa của Tết Đoan Ngọ không đơn thuần chỉ để giết sâu bọ mà nó còn là ngày để những người nông dân được nghỉ ngơi, thư giãn sau nửa năm làm lụng vất vả.

Ngoài ra, nhiều người cũng cho rằng thời gian trong tháng 5 con người cũng dễ dàng mắc phải những căn bệnh về hệ tiêu hóa do giun sán, côn trùng gây ra. Do đó, họ lấy luôn ngày 5 tháng 5 để giúp con người loại bỏ những “sâu bọ” bên trong cơ thể.

=>> Năm 2022, mùng 5/5 vào ngày mấy dương lịch? Mời bạn đọc tra cứu tại: Đổi Ngày Âm Sang Dương - Dương Sang Âm - Lịch Âm Dương

Cúng mùng 5 tháng 5 như thế nào cho đúng?

Lễ cúng mùng 5 tháng 5 khá quan trọng với người dân ở nước ta, đặc biệt là những người nông dân làm nông nghiệp. Buổi cúng phải diễn ra theo trình tự, phải có đầy đủ các vật dụng cần thiết, được thực hiện theo khung giờ nhất định.

Để biết chi tiết cách thức thực hiện cúng mùng 5 tháng 5 bạn đừng bỏ qua những thủ tục sau đây nhé.

Cúng Tết Đoan Ngọ mấy giờ?

Lễ cúng mùng 5 tháng 5 nên tiến hành vào giữa trưa đúng 12 giờ

Lễ cúng mùng 5 tháng 5 nên tiến hành vào giữa trưa đúng 12 giờ

Theo quan niệm của những người xưa để lại thì lễ cúng Tết Đoan Ngọ phải được tiến hành đúng vào 12 giờ trưa ngày 5 tháng 5. Khung giờ này được gọi là giờ chính Ngọ (giữa trưa), nguyên nhân để lấy mốc giờ này là vì 12 giờ trưa là khi mặt trời chiếu vuông góc với mặt đất, ánh nắng gay gắt nhất.

Lúc mặt trời lên thiên đỉnh vào 12 giờ trưa thì sức nóng có thể thiêu đốt hết những sâu bọ gây hại mùa màng. Tuy nhiên, hiện nay người dân vẫn thường cúng vào khoảng 11 giờ đến 13 giờ trưa. Việc này cũng không gây ảnh hưởng nhiều đến tính chất buổi cúng, vì việc cúng chủ yếu dựa vào tấm lòng của người thực hiện.

Cúng mùng 5 tháng 5 cần chuẩn bị lễ vật gì?

Theo truyền thống để thực hiện đúng lễ cúng mùng 5 tháng 5 thì các gia đình cần phải chuẩn bị đầy đủ những lễ vật gồm: Hoa tươi, hương nhang, vàng mã, rượu nếp, một ấm nước, mâm trái cây (mận, chuối, dưa hấu,...), bánh trái, xôi chè.

Bên cạnh đó, mỗi vùng miền lại có những tục lệ khác nhau nên phần lễ vật cũng có một số khác biệt. Ở miền Bắc mâm trái cây phần lớn sẽ là các thứ quả có tính nóng như vải, đào, xoài,... và không thể thiếu bánh tro.

Ở mỗi địa phương thì lễ vật khi cúng Tết Đoan Ngọ có thể khác nhau

Ở mỗi địa phương thì lễ vật khi cúng Tết Đoan Ngọ có thể khác nhau

Tại miền Trung ngoài những lễ vật cần có thì không bao giờ bỏ qua thịt vịt. Trong miền Nam sẽ có bánh trôi nước.

Ngoài ra, nhiều người còn chuẩn bị một mâm đồ mặn cúng cùng những lễ vật trên. Hầu như đều có thịt vịt, lý do chủ yếu là vì người Việt luôn quan niệm thịt vịt có tính mát, giúp thanh lọc cơ thể trong những ngày nóng bức của tháng 5.

Xem thêm: Trong các lễ cúng thì cách cắm hoa đặt trên bàn thờ rất quan trọng, nó phần nào thể hiện được lòng thành kính của bạn đối với ông bà. Để biết cụ thể hơn cách cắm hoa bàn thờ như thế nào cho đúng, bạn hãy tham khảo bài viết: Cách cắm hoa bàn thờ đơn giản, chuẩn phong thủy dành cho gia đình Việt

Nên ăn những món gì vào ngày Tết Đoan Ngọ?

Những món ăn gắn liền với ngày Tết Đoan Ngọ cũng phần nào dựa vào ý nghĩa và tính chất của ngày lễ này là “diệt trừ sâu bọ”. Đầu tiên phải nhắc đến là cơm rượu nếp, nó có đủ các vị nóng, chua, cay, ngọt đủ để “hạ gục’’ giun sán, vi khuẩn trong cơ thể.

Vào tháng 5 là những ngày nóng bức của mùa hè nên các món ăn từ thịt vịt như: Vịt luộc, măng kho vịt, gỏi vịt,... cũng được dùng nhiều trong Tết Đoan Ngọ. Như đã nói ở phần trên, thịt vịt có tính mát rất bổ cho người dùng.

Những món ăn từ vịt không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ

Những món ăn từ vịt không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ

Bánh tro cũng là một món ăn không thể bỏ qua trong ngày mùng 5 tháng 5. Nhiều người cho rằng ăn loại bánh này có thể giải trừ được những bệnh tật trong người. Bên cạnh đó, những loại trái cây cũng luôn có mặt ở ngày Tết Đoan Ngọ. Ông bà xưa quan niệm tháng 5 là thời điểm thu hoạch cây trái. Vì vậy, phải hái nhanh để tránh bị sâu bọ phá hoại.

Vào ngày này ở cả 3 miền Bắc - Trung - Nam đều dành thời gian để thưởng thức những món chè thơm ngon như: Chè trôi nước, chè đậu xanh, chè hạt kê,... Trong lúc ăn mọi thành viên trong gia đình có thể quây quần, trò chuyện với nhau, đây là cơ hội để mọi người gắn kết.

Văn khấn mùng 5 tháng 5

Nam mô A di Đà Phật!

Nam mô A di Đà Phật!

Nam mô A di Đà Phật!

- Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ)

Tín chủ chúng con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày mồng 5/5 âm lịch, nhằm ngày Tết Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa đăng, trà quả dâng lên trước án.

Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng, Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần, cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ …, cúi xin các vị thương xót con cháu chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an thịnh vượng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A di Đà Phật!

Nam mô A di Đà Phật!

Nam mô A di Đà Phật!

Những phong tục trong ngày Tết Đoan Ngọ của người Việt

Tết Đoan Ngọ ngoài việc cúng lễ thì người dân còn thực hiện những phong tục truyền thống. Họ cho rằng thông qua các phong tục sẽ giúp tiêu diệt được sâu bọ và mang lại nhiều phúc lành cho gia đình.

Trong ngày này, một số nơi trẻ em khi thức dậy còn nằm trên giường sẽ được ba mẹ cho ăn một vài loại quả, uống một ít rượu nếp và ăn trứng luộc. Trẻ cũng được người lớn bôi hồng hoàng tại vị trí ở ngực, rốn và thóp đầu. Kế tiếp, lũ trẻ mới được đánh răng, rửa mặt. Họ cho rằng cách này phần nào giết chết được những “sâu bọ” trong người trẻ.

Còn ở người lớn, khi thức dậy phải nằm ngay tại giường tiến hành súc miệng 3 lần, rồi ăn trứng luộc. Tiếp theo, họ có thể xuống giường uống rượu nếp (cho giun sán, vi khuẩn “say”), rồi ăn hoa quả để chúng chết đi.

Bên cạnh phần cúng lễ thì trong ngày Tết Đoan Ngọ còn gắn liền với những phong tục

Bên cạnh phần cúng lễ thì trong ngày Tết Đoan Ngọ còn gắn liền với những phong tục

Ngoài ra, một số nơi còn có tục “tắm tiên” vào sáng sớm ngày Tết Đoan Ngọ, lúc mặt trời chưa mọc, tiết trời mát mẻ. Những người này quan niệm khi “tắm tiên” ở sông, suối, biển vào mùng 5 tháng 5 sẽ giúp trôi đi những điều không may mắn, các bệnh về da.

Một số nơi khác lại có phong tục “khảo cây” hay được gọi cách khác là đánh cây. Vào khoảng 12 giờ trưa, họ sẽ chọn một số cây ít ra trái hay thường sâu bệnh rồi lấy dao gõ vào gốc cây, kèm theo những câu nói: “Tại sao năm nay lại ít ra trái”, “Năm tới có ra nhiều trái hay không”,... Theo quan niệm của nhiều người, thì cách làm này sẽ giúp cây phát triển tốt vào năm sau.

Ở một số địa phương khác thì có phong tục “hái lá thuốc”. Vào 12 giờ trưa mùng 5 tháng 5 mọi người sẽ đi theo nhóm và tiến hành hái những loại cây có tác dụng chữa được bệnh về da hay tiêu hóa. Sau đó, họ sẽ tắm hoặc xông hơi bằng những cây đã hái được để ngăn ngừa và trị bệnh.

Thêm vào đó, ba mẹ sẽ sơn móng tay, móng chân cho con mình. Họ còn bôi vôi tại vị trí ở ngực, rốn với mục đích hạn chế bị đau đầu, tức ngực. Nhiều người thì mua hoặc xin lá thuốc để trữ trong gia đình.

Điều kiêng kỵ không nên làm trong ngày tết Đoan Ngọ

Tương tự như những ngày lễ khác trong năm, thì Tết Đoan Ngọ cũng có những việc làm cần hạn chế thực hiện để tránh những điều xui rủi.

Đầu tiên là việc soi gương vào ban đêm, trong ngày Tết Đoan Ngọ bạn không nên nhìn vào gương trong khung giờ 11 giờ đến 1 giờ đêm. Người xưa cho rằng nếu soi gương vào lúc đêm sẽ khiến bản thân gặp những điều không may.

Điều thứ hai bạn nên tránh là không đến những địa điểm được cho là u âm như nghĩa trang, bệnh viện,... Nhiều người quan niệm, ngày 5 tháng 5 nếu bước vào những nơi này sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe.

Trong ngày mùng 5 tháng 5 bạn cũng nên tránh những điều kiêng kỵ để không gặp vận xui

Trong ngày mùng 5 tháng 5 bạn cũng nên tránh những điều kiêng kỵ để không gặp vận xui

Việc thứ ba cần loại bỏ là không được để giày dép lộn xộn, đặc biệt là hướng vào trong nhà. Ông bà ta cho rằng việc để giày dép không ngăn nắp sẽ dụ tà khí vào nhà, mang đến cho gia đình những điều xui xẻo. Vì vậy, ngày Tết Đoan Ngọ bạn nên sắp xếp lại tủ giày dép của mình, đặt mũi giày hướng ra ngoài.

Điều thứ tư bạn nên hạn chế thực hiện là mua những đồ vật có hình dạng kỳ lạ, không rõ xuất xứ. Nếu mùng 5 tháng 5 bạn được đi du lịch hay đi chợ thì không nên mua những vật dụng, đồ vật kỳ quái để tránh mang những vận hạn về nhà.

Điều cuối cùng bạn nên chú ý là không để mất tiền vào ngày Tết Đoan Ngọ. Nhiều người luôn nghĩ rằng nếu làm mất tiền đúng ngày này bạn sẽ đánh mất đi tài lộc, may mắn của bản thân. Vì vậy, bạn hãy cẩn thận hơn trong việc bảo quản tài sản của mình.

Thêm vào đó, nếu bạn đã lỡ thực hiện một trong những điều kiêng kỵ ở trên thì có thể hóa giải vận đen của mình thông qua những cách trong bài viết: Bật mí 10 cách hóa giải vận đen mà bạn nên biết!

Sự tích ngày Tết Đoan Ngọ

Sự tích ngày Tết Đoan Ngọ được ông bà xưa truyền lại, vào một mùa vụ người dân ăn mừng vì cây trái kết được nhiều quả. Tuy nhiên, sau đó sâu bọ lại kéo về phá hoại mùa màng, ăn hết những quả đã ra, dẫn đến tình trạng mất mùa.

Người dân rất buồn, lo lắng không biết dùng cách gì để đuổi đám sâu bọ đi. Bỗng có một người tự xưng là Đôi Truân đi đến, ông tiến hành giúp bà con tiêu diệt nạn sâu phá hoại. Ông cẩn thận chỉ dẫn người dân lập một lễ cúng gồm bánh trái và những loại hoa quả đơn giản, tiếp đến mọi người kéo nhau ra trước nhà mình vận động.

 Sự tích Tết Đoan Ngọ gắn liền với ông Đôi Truân

Sự tích Tết Đoan Ngọ gắn liền với ông Đôi Truân

Chỉ qua những bước thực hiện được ông lão hướng dẫn, người dân đã dễ dàng đuổi được đám sâu bọ. Trước khi đi Đôi Truân còn dặn dò mọi người: “Hằng năm vào thời điểm này sâu bọ sẽ lại kéo đến phá hoại mùa màng, vì vậy cứ đến ngày này hãy làm theo những gì ta đã dặn thì có thể đuổi được chúng”.

Từ đó, cứ mỗi năm khi đến ngày 5 tháng 5 người dân lại tiến hành các lễ cúng để diệt sâu bọ, giúp cây cối phát triển tốt.

Bài viết trên cung cấp cho bạn những thông tin thú vị xung quanh ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch. Chúng tôi hy vọng bạn sẽ giải đáp được những thắc mắc của mình và có nhiều giây phút thư giãn.

Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết!