Cúng Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng 5) như thế nào?
Góc Tử Vi

Tết Đoan Ngọ và những điều cần biết về cúng tết Đoan Ngọ

Nội dung (Ẩn/Hiện)


Trong phong tục của người Việt, ngoài Tết Nguyên Đán, chúng ta còn có ngày lễ quan trọng nữa, đó là Tết Đoan Ngọ. Có lẽ nghe tới ngày Tết này, nhiều người không quá xa lạ. Tuy nhiên, bạn đọc đã biết những gì về Tết Đoan Ngọ?

Bài viết này sẽ chia sẻ thêm về Tết Đoan Ngọ cũng như những điều cần biết về cúng Tết Đoan Ngọ.

1. Tết Đoan Ngọ là gì và nguồn gốc, ý nghĩa của Tết Đoan Ngọ

Tết Đoan Ngọ là nét văn hóa truyền thống của người Việt Nam

Tết Đoan Ngọ là nét văn hóa truyền thống của người Việt Nam

1.1. Tết Đoan Ngọ là gì?

Tết Đoan Ngọ hay còn có tên gọi khác là Tết Đoan Dương. Đây là ngày tết truyền thống trong văn hóa một số nước Phương Đông, trong đó có Việt Nam. Tết Đoan Dương được tổ chức vào một ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch. Nó không chỉ là nét văn hóa cổ truyền mà còn ảnh hưởng đến nhiều hoạt động sinh hoạt khác.

Gọi là Tết Đoan Ngọ là bởi thời điểm ăn Tết vào khoảng thời gian từ 11 giờ sáng đến 01 giờ chiều (Đoan là mở đầu, Ngọ là giữa trưa), chính là lúc mặt trời gần với mặt đất nhất. Và theo quan điểm của Phương Đông từ trước đến nay, trong ngày tết Đoan Ngọ, dương khí (hỏa khí) của đất trời cũng như con người đạt mức cao nhất.

Ở Việt Nam, 5/5 Âm lịch còn được gọi là Tết giết sâu bọ, là ngày người người nhà nhà bắt sâu bọ, loại bỏ côn trùng gây hại cho cây trồng, mùa màng nơi mình đang sống.

1.2. Nguồn gốc của Tết Đoan Ngọ

Trong các nước Đông Á có ngày Tết Đoan Ngọ, mỗi nước có một truyền thuyết về nguồn gốc khác nhau về ngày Tết này. Ở đây, chúng ta cùng tìm hiểu nguồn gốc Tết Đoan Ngọ ở Việt Nam.

Vào ngày sau vụ mùa đã thu hoạch, khắp nơi mọi người ăn mừng được mùa tốt tươi. Thế nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang, sâu bọ từ đâu kéo đến ăn hết thực phẩm, cây trái vừa thu hoạch. Người dân hoang mang, đau đầu chưa tìm được cách cách diệt sâu bọ, cứu vãn lại tình thế.

Bỗng nhiên, có một ông lão từ đâu đi tới, xưng là Đôi Truân, hiến cách cứu nông dân. Người bảo mỗi nhà lập một mâm cúng đơn giản gồm: Trái cây, bánh tro và mọi người ra trước cửa nhà tập thể dục vào thời điểm giữa trưa. Nhà nhà làm theo và thật bất ngờ, lũ sâu bọ yếu ớt, rã rượi, chết đi.

Sau khi hóa giải được nạn sâu bọ này, ông Đôi Truân còn dặn dò thêm: Mỗi năm ngày này cứ làm lễ cúng theo lời ta đã dặn bởi cứ vào ngày này hàng năm, lũ sâu bọ sẽ hung hăng đến phá thành quả thu hoạch mùa màng.

Dân chúng vô cùng biết ơn, chưa kịp cảm tạ thì ông lão đã đi đâu mất. Dù vậy, mọi người vẫn ghi nhớ lời ông lão, lập mâm cúng vào ngày 05 tháng 05 âm lịch và gọi luôn là ngày Tết giết sâu bọ.

Chính bởi sự khác biệt này nên chúng ta có thể khẳng định nguồn gốc Tết Đoan Ngọ của Việt Nam không phải bắt nguồn từ văn hóa Trung Quốc như nhiều người nghĩ.

=>> Năm 2022 Tết Đoan Ngọ vào ngày mấy dương lịch? Mời bạn đọc tra cứu tại: Đổi Ngày Âm Sang Dương - Dương Sang Âm - Lịch Âm Dương

1.3. Ý nghĩa của cúng Tết Đoan Ngọ

Ngày nay, dù cuộc sống đã hiện đại nhưng nhiều nơi vẫn giữ nếp xưa, vẫn có nhiều hoạt động văn hóa liên quan đến Tết Đoan Ngọ. Vào thời điểm giao mùa, thay đổi thời tiết, dịch bệnh cũng như sâu bọ rất dễ hoành hành đặc biệt vào ngày Đoan Dương nên nhân dân luôn có nhiều tập tục trừ phòng bệnh cho cây trái, mùa màng.

Mọi người trong gia đình quây quần quanh mâm lễ cúng Tết Đoan Dương

Mọi người trong gia đình quây quần quanh mâm lễ cúng Tết Đoan Dương

Vào ngày mùng 05 tháng 5 hàng năm, nhà nào cũng tất bật chuẩn bị lễ cúng tổ tiên. Sau lễ cúng, cả nhà quây quầy bên nhau cùng hưởng lộc, “diệt trừ sâu bọ” và xua đuổi điềm xui, vận hạn cùng chờ đón nhiều may mắn mới.

Có lẽ sau Tết Nguyên Đán, Tết Đoan Ngọ chính là cơ hội để gia đình sum họp, vui vẻ bên nhau. Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm về cúng Tất niên qua link bài viết Lễ cúng Tất Niên của người Việt và những điều cần lưu ý.

2. Những phong tục đẹp trong cúng Tết Đoan Ngọ

2.1. Hái lá thuốc

Sau khi cúng và hưởng lộc cỗ Tết Đoan Ngọ, ở một số vùng, người dân sẽ đi hái thuốc trong giờ Ngọ bởi quan niệm lá thuốc được hái vào giờ đó công hiệu sẽ rất cao.

Một số lá thuốc được người dân chọn hái thường là: Cây cam thảo, lá bưởi, cây sả, lá cây ngải cứu,.. Các lá thuốc này sau khi hái có thể được đun nước uống, xông hơi hoặc phơi khô, dùng uống dần trong thời gian dài.

2.2. Khảo cây

Mỗi vùng miền có một cách khảo cây (hay còn gọi là đánh cây) khác nhau. Mọi người thường chọn những cây ít quả, không có quả hay cây thường bị sâu bệnh trong vườn. Tất cả được thực hiện vào lúc 12 giờ trưa.

Khi khảo cây, một người sẽ “đóng vai” cây bằng cách trèo lên cây và một người khác sẽ ở dưới gốc cây có nhiệm vụ khảo cây, một người hỏi một người trả lời.

Tục khảo cây trong ngày Tết diệt sâu bọ có ở nhiều vùng miền Việt Nam

Tục khảo cây trong ngày Tết diệt sâu bọ có ở nhiều vùng miền Việt Nam

Người đứng dưới gốc cây khi khảo sẽ dùng dao gõ vào thân cây và hỏi: Tại sao năm nay ra ít quả (hoặc không ra quả?) thì người trên cây sẽ trả lời lý do ra ít quả. Người dưới gốc lại tiếp tục hỏi mùa tới có ra nhiều quả nữa không, nếu không sẽ dọa chặt hạ cây. Người trên cây sẽ vội vàng đáp lời và hứa sẽ ra thật nhiều quả vào mùa tới.

Qua phong tục khảo cây này đã thể hiện mong muốn cây cối luôn đơm nhiều hoa, đượm nhiều trái cùng cuộc sống sung túc, đủ đầy của người xưa.

Cây cối đất đai có mối liên kết vô cùng chặt chẽ. Bạn hoàn toàn có thể truy cập Lễ cúng đất và những điều bạn nên biết về lễ cúng đất để biết thêm về lễ cúng đất.

2.3. Đi sêu

Đi sêu vào ngày Tết Đoan Ngọ chính là một nét đẹp của văn hóa Việt, đó là việc con rể thành tâm cảm ơn bố mẹ vợ. Theo như phong tục này, sáng ngày Tết Đoan Dương, con rể chuẩn bị quần áo tươm tất cùng mâm lễ gồm xôi gà, hoa trái đầu mùa hoặc cũng có vùng là gạo nếp, đậu xanh, dưa hấu,..mang sang nhà bố mẹ vợ.

3. Thực phẩm trong ngày Tết Đoan Ngọ

Các thực phẩm được chọn ăn trong ngày Tết Đoan Ngọ thường theo phong tục từng vùng miền. Phần lớn thường là cơm nếp cẩm hoặc rượu nếp cẩm, thịt vịt với mong muốn sức khỏe, đầy lùi bệnh tật hoặc các loại cây trái có vị chua với niềm tin cây cối sai trĩu quả, mùa màng bội thu.

Nói đến thực phẩm trong ngày Tết Đoan Dương thì không thể không nhắc đến bánh giò. Với nguyên liệu sẵn có trong bất cứ khu bếp nào nhưng cách chế biến có phần cầu kỳ. Đây cũng là món ăn được rất nhiều người ưa chuộng bởi mùi thơm quyến rũ, vị ngọt tan trong miệng và màu sắc thu hút.

Hi vọng bài viết trên đã đem đến cho bạn đọc thêm thông tin về ngày Tết Đoan Ngọ. Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết!

Đánh giá bài viết: 
Chưa có đánh giá nào