Cúng Thôi Nôi bé Gái: Cách tính ngày, Lễ Vật, Nghi Thức
Góc Tử Vi

Hướng dẫn cách cúng thôi nôi bé gái - Mâm cúng thôi nôi bé gái gồm những gì?

Lễ cúng thôi nôi là một trong những ngày trọng đại đầu tiên của các em bé khi vừa mới sinh ra đời. Tuy nhiên vẫn còn nhiều bậc cha mẹ vẫn chưa hiểu rõ về cách cúng thôi nôi của bé gái.

Vậy hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nghi lễ này trong bài viết dưới đây

Cúng thôi nôi là gì? Ý nghĩa của cúng thôi nôi cho bé gái

(Lễ thôi nôi là một phong tục truyền thống của Việt nam dành cho các em bé mới chào đời)

(Lễ thôi nôi là một phong tục truyền thống của Việt nam dành cho các em bé mới chào đời)

Trong phong tục tập quán Việt Nam, các em bé khi tròn 12 tháng tuổi sẽ được tổ chức một buổi lễ đó là lễ thôi nôi. Đây được xem là ngày mừng sinh nhật của trẻ, nên trong dân gian thường gọi là “ngày bé có tuổi”.

Ngoài ra, từ xưa ông bà ta đã quan niệm rằng mỗi đứa trẻ được sinh ra đều do 12 Bà Mụ nặn nên. Vì thế, lễ cúng thôi nôi chính là thể hiện sự biết ơn đối với các Mụ Bà đỡ đầu, các vị thần và ông bà tổ tiên. Bên cạnh đó, các bậc cho mẹ cũng gửi gắm lời ước mong bình an, thông minh và mạnh khỏe cho đứa con của mình.

Còn có một ý niệm khác cũng được truyền tai nhau cũng khá phổ biến. Những đứa trẻ nằm trong nôi sẽ được chuyển sang ngủ trên giường. Còn theo nghĩa bóng, việc cúng lễ này hàm ý rằng đây là dấu mốc cho sự trưởng thành và lớn khôn của bé.

Tại sao lễ cúng thôi nôi lại được cho là một nghi lễ trọng đại trong văn hóa Việt Nam? Tìm hiểu ngay tại: Bí quyết làm lễ cúng thôi nôi truyền thống giúp bé khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn

Cách tính ngày cúng thôi nôi cho bé gái

(Ngày tổ chức lễ thôi nôi được tính theo nguyên tắc “trai kém 2 gái kém 1)

(Ngày tổ chức lễ thôi nôi được tính theo nguyên tắc “trai kém 2 gái kém 1)

Lễ thôi nôi là một trong những dịp trọng đại của mỗi đứa trẻ khi vừa mới chào đời. Tuy ngày nay hầu hết mọi người đều sử dụng lịch Tây phương, nhưng việc tính ngày để làm lễ thôi nôi thường được dựa trên các mốc thời gian Âm lịch.

Bên cạnh đó, cách tính ngày cho bé trai và bé gái cũng có sự khác biệt đáng chú ý, “trai kém 2 gái kém 1”. Nó có nghĩa là ngày tổ chức thôi nôi của bé trai sẽ bị lùi xuống hai ngày so với ngày sinh Âm lịch, còn bé gái thì một ngày. Ví dụ, nếu các bé gái sinh ngày 15/10 âm lịch thì sẽ cúng thôi nôi vào ngày 14/10 âm lịch.

Thời điểm diễn ra lễ cúng thường vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, bởi người xưa quan niệm rằng lúc này dương khí rất thịnh, dễ dàng dâng lễ cho vị thần. Tuy nhiên, ngày nay hầu hết ai cũng bận rộn, nên sẽ tùy thuộc vào hoàn cảnh gia đình mà quyết định thời gian diễn ra lễ thôi nôi.

Mâm cúng thôi nôi cho bé gái gồm những gì?

Một mâm cúng hoàn chỉnh là một điều không thể thiếu trong lễ cúng thôi nôi của bé. Và thông thường nó được chia thành ba mâm gồm mâm cúng 12 Bà Mụ đỡ đầu và 3 Đức ông, mâm cúng Thần tài - Thổ địa - ông Táo, mâm còn lại cho Cửu Huyền Thất Tổ và Ông Bà.

Có nhiều bậc cha mẹ thắc mắc rằng mâm lễ giữa bé trai và bé gái thì có điểm gì khác biệt, thì câu trả lời là không. Gia đình chủ yếu chỉ cần chuẩn bị đầy đủ mâm cúng và không cần quá lo lắng về điều đó.

Mâm cúng Thần tài – Thổ địa - ông Táo

(Những lễ vật nhất định phải có trên mâm cúng Thần tài - Thổ địa - ông Táo)

(Những lễ vật nhất định phải có trên mâm cúng Thần tài - Thổ địa - ông Táo)

Ông Thần tài, Thổ địa và ông Táo là ba vị thần trú ngụ và coi sóc trong mỗi gia đình, vì thế hầu như mọi nhà đều thờ cúng. Thần Tài là vị thần mang đến tiền tài và phúc lộc, thường được đặt gần cửa để nghênh tiếp tài lộc.

Với Thổ địa, đây là vị thần cai quản đất đai, phù hộ cho những con người đang ở trong vùng đất của ông được yên lành, ấm no. Còn về ông Táo, vị thần này có nhiệm vụ săn sóc việc gia cư, định đoạt phước họa và tiêu diệt trừ ma

Chính vì vậy, khi mỗi đứa trẻ được sinh ra, lễ thôi nôi này chính là sự xin phép các vị thần cho đứa trẻ ấy được bước vào nhà, trở thành một thành viên trong gia đình.

Trong mâm lễ của Thần tài - Thổ địa - ông Táo, các bậc cha mẹ cần chuẩn bị:

  • 1 đĩa trái cây ngũ quả
  • 1 lọ hoa
  • Bánh hỏi và heo quay
  • 1 chén lớn và 12 chén nhỏ chè đậu trắng hoặc chè viên tam sắc
  • 1 bộ tam sên gồm thịt, trứng, tôm hoặc cua
  • 13 phần xôi đậu xanh hoặc xôi gấc
  • 3 ly nước
  • Giấy cúng tiền vàng bạc
  • Nhang, đèn cầy

Mâm cúng 12 Mụ Bà và Đức Ông

(12 Mụ Bà và 3 Đức Ông là những người đỡ đầu và che chở cho trẻ, nên cần phải chuẩn bị mâm cúng chu đáo và chỉnh chu)

(12 Mụ Bà và 3 Đức Ông là những người đỡ đầu và che chở cho trẻ, nên cần phải chuẩn bị mâm cúng chu đáo và chỉnh chu)

Mụ Bà, hay gọi là “Mẹ Sanh” (hay “Mẹ Sinh”) được dân gian quan niệm là những tiên nương trông coi sinh nở, tạo nắn lại hình hài cơ thể con người. Còn với Đức Ông (hay Đức Chúa Ông), đây là một vị thần phù hộ, che chở và chăm lo cho đứa trẻ được lớn lên mạnh khỏe.

Chính vì những ý nghĩa của 12 Mụ Bà và Đức Ông, từ ngàn đời xưa ông bà ta đã thờ cúng các vị thần này khi các bé tròn 12 tháng tuổi. Lễ cúng Bà Mụ và Đức Ông  gồm:

  • Bộ giấy tiền cúng
  • Nước hoặc rượu trắng
  • 1 con gà luộc nguyên con, đầy đủ các bộ phận. Lưu ý, nên đặt gà lên đĩa với thế đàng hoàng, đầu ngẩng cao.
  • 12 đĩa xôi nhỏ kèm 1 đĩa xôi lớn
  • 1 đĩa trái cây
  • 12 chén chè
  • 12 chén cháo
  • 1 lọ hoa
  • Chén, đũa, muỗng, đặc biệt nên có 1 đôi đũa hoa bởi theo quan niệm dân gian, Bà Mụ thích dùng đũa này.

Mâm cúng Cửu Huyền Thất Tổ và Ông Bà

Cửu Huyền Thất Tổ có nghĩa là sự vòng xoay, luân hồi của chín đời của một gia đình. Cao - Tằng - Tổ - Khảo - Kỷ - Tử - Tôn - Tằng - Huyền. Và nếu lấy thế hệ của mình làm mốc thì tính ngược lên bốn đời và tính xuống bốn đời, thành chín đời.

Sự ra đời của đứa trẻ có thể được xem là sự may mắn, duyên phước mà ông bà tổ tiên mang lại. Chính vì thế, lễ cúng thôi nôi cần phải chuẩn bị đầy đủ để tạ ơn ông bà một cách toàn tâm nhất. Và tùy theo từng vùng miền mà mâm cúng sẽ khác nhau, nhưng chủ yếu vẫn bao gồm:

  • 1 dĩa trầu cau
  • 12 chén xôi
  • 12 chén chè
  • 1 con gà/vịt luộc
  • 1 tô cháo lớn
  • Nhang hương, đèn cầy
  • Bộ đồ giấy cúng

Cách sắp xếp mâm cúng thôi nôi bé gái

Các lễ vật được bày trí theo từng mâm riêng biệt. Mỗi mâm được đặt ở những vị trí khác nhau, như trong phòng khách hoặc ngoài sân. Hoặc nếu không có không gian rộng rãi thì có thể đặt ở cùng một vị trí, nhưng phải cách nhau 10cm.

(Các nguyên tắc cần phải nằm lòng khi bày trí một mâm cúng thôi nôi cho bé gái)

(Các nguyên tắc cần phải nằm lòng khi bày trí một mâm cúng thôi nôi cho bé gái)

Nguyên tắc đầu tiên trong việc bố trí mâm lễ mà bất kỳ ai cũng cần phải nhớ đó là “Đông bình Tây quả”. Nghĩa là bình hoa sẽ được đặt ở phía Đông trên bàn cúng, còn những món lễ vật khác sẽ sắp xếp về hướng Tây.

Tiếp đến, những lễ vật có dáng cao như hương thì xếp vào bên trong bàn cúng. Sau đó, tùy vào hình dạng của các lễ vật còn lại mà sắp xếp một cách phù hợp. Trong trường hợp dùng bàn tròn thì nên đặt gà luộc, trầu cau,.. ở chính giữa rồi đặt các lễ vật khác theo bộ 12 xung quanh.

Đặc biệt lưu ý rằng gà luộc phải được đặt ngẩng cao đầu và xôi cúng nên ép theo khuôn để mâm lễ được đẹp mắt hơn. Bố mẹ của trẻ cũng nên chú ý đến cách bố trí lễ vật sao cho thật cân đối, như vậy mới thể hiện được lòng thành của mình và đem lại nhiều may mắn cho con trẻ.

Văn khấn cúng thôi nôi cho bé gái

Nam Mô A Di Đà Phật!

Nam Mô A Di Đà Phật!

Nam Mô A Di Đà Phật!

- Con kính lạy Đệ nhất Thiên tỉ đại tiên chúa

- Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa

- Con kính lạy Đệ tam Tiên Mụ đại tiên chúa

- Con kính lạy Thập nhị bộ Tiên nương

- Con kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên nương

Hôm nay là ngày … tháng … năm

Vợ chồng con là …………………..

Sinh được con (trai, gái) đặt tên là ……………………

Chúng con ngụ tại : ……………………………………..

Nay nhân ngày đầy tháng (đầy cữ, đầy năm) chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bày lên trước án, trước bàn tọa chư vị Tôn thần kính cẩn tâu trình :

Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng Thần linh, Thổ Công, Long Mạch, Thổ Địa chính thần, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu tên là …………… sinh ngày ……………. được mẹ tròn con vuông.

Cúi xin chư vị Tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngoan, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô tai vô ương, vô hạn vô ách. Phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng láng, thân mệnh bình yên, kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú quý. Toàn gia chúng con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết hưởng vinh quang thịnh vượng.

Xin thành tâm kính lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.

Nam Mô A Di Đà Phật !

Nam Mô A Di Đà Phật!

Nam Mô A Di Đà Phật!

Cẩn cáo!

Những món đồ cho bé bốc thôi nôi

Trong ngày trọng đại này, sau khi hoàn thành việc cúng lễ thì còn có một hoạt động khác đó là bốc đồ thôi nôi. Theo quan niệm dân gian, các bé gái khi bốc trúng món gì trong mâm đồ thôi nôi thì sau này đó sẽ chính là nghề nghiệp tương lai của trẻ.

(Một số gợi ý cho mâm bốc đồ dự đoán nghề nghiệp tương lai của trẻ)

(Một số gợi ý cho mâm bốc đồ dự đoán nghề nghiệp tương lai của trẻ)

Cha mẹ có thể chuẩn bị một số đồ vật như bút, vở, máy tính cầm tay, gương, lược, bộ đồ nấu ăn, máy bay, ô tô, búp bê, micro, … Mỗi một món trong mâm đều sẽ mang một ý nghĩa riêng cho tương lai sau này của bé.

Ví dụ như máy tính cầm tay gợi ý rằng nghề nghiệp sau này của bé sẽ là kỹ sư, chuyên gia tài chính hay một nhà toán học, một nhà nghiên cứu,... Còn nếu bé yêu thích ống nghe bác sĩ thì bé có lẽ sẽ trở thành bác sĩ, y tá hay chuyên gia chăm sóc sức khỏe hay chuyên viên tư vấn tâm lý...

Cúng thôi nôi cho bé gái ở 3 miền Bắc, Trung, Nam

Việc tổ chức lễ thôi nôi là một nghi thức phổ biến ở khắp ba miền đất nước Bắc - Trung - Nam với những lễ vật đặc trưng cơ bản. Tuy nhiên, tùy vào từng khu vực và điều kiện kinh tế gia đình mà sẽ có sự khác nhau, thể hiện rõ trên mâm cúng.

Ở miền Bắc, bên cạnh những món ăn và lễ vật quen thuộc thì họ còn chuẩn bị thêm một quả trứng gà luộc để chung với một chút gạo, một ít muối và một chén cháo trắng. Thêm vào đó, chuối là loại trái cây không thể thiếu trong mâm ngũ quả của người miền Bắc.

Trong khi ở phía Bắc có nhiều điều kiêng kỵ trong việc cúng quẩy thì ở miền Nam lại đơn giản hóa và ít kiêng kị hơn. Nhưng đặc biệt trong trái cây thì thường họ kiêng không chưng chuối, cam, lê, táo và sầu riêng.

Còn đối với miền Trung, mâm lễ tuy không phức tạp như ở miền Bắc nhưng cũng không quá đơn giản như miền Nam. Người dân ở miền Trung thường tập trung vào những lễ vật chính yếu và vô cùng cẩn thận với khói hương nghi ngút.

Để biết thêm nhiều điều về cách cúng ở miền Bắc, xem thêm tại bài viết: Mâm cúng giỗ miền Bắc gồm những gì? Một số thực đơn đám giỗ chuẩn Bắc

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn đọc chuẩn bị đầy đủ và chu đáo lễ cúng thôi nôi cho bé gái, giúp bé có những kỷ niệm vui bên gia đình trong ngày trọng đại này.

Cảm ơn đã theo dõi và chúc bạn có một ngày tốt lành!