Tiết Xuân Phân là gì? Ý nghĩa, thời tiết và các hoạt động
Góc Tử Vi

Ngày Xuân Phân 2024 là ngày nào? Xuân Phân có phải là tiết khí tốt lành nhất trong năm?

Nội dung (Ẩn/Hiện)


Ngày Xuân phân là một trong những thời điểm quan trọng đánh dấu sự chuyển biến sâu sắc về thời tiết trong năm. Ngày đặc biệt này có nguồn gốc như thế nào? Mọi người nên làm những điều gì vào ngày này?

Bài viết sau đây sẽ mang tới cho bạn cái nhìn đầy đủ nhất về ngày Xuân Phân. Mời các bạn đọc theo dõi bài viết!

1. Xuân phân là gì? Ý nghĩa của ngày xuân phân

Dương khí của tiết Xuân phân giúp cây cối đâm chồi nảy lộc

(Dương khí của tiết Xuân phân giúp cây cối đâm chồi nảy lộc)

Để phục vụ cho việc giám sát thời tiết giúp các hoạt động nông nghiệp diễn ra thuận lợi, người Trung Quốc cổ đại đã phát minh ra bộ nông lịch gồm 4 mùa và 24 tiết khí. Trong đó các tiết khí của mùa Xuân là Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ. Theo nông lịch, tiết Xuân phân bắt đầu vào thời điểm giữa mùa Xuân.

Thời điểm diễn ra tiết Xuân phân của người Trung Quốc trùng với điểm Xuân phân theo quan niệm của các nhà khoa học phương Tây. Dựa theo vị trí của Trái Đất trong quỹ đạo quay xung quanh Mặt Trời, một năm sẽ diễn ra hai ngày “điểm phân” là Xuân phân và Thu phân. Ngày Xuân phân được người phương Tây coi là thời điểm bắt đầu cho mùa xuân ở Bán Cầu Bắc và mùa thu ở Bán Cầu Nam.

Đối với người phương Đông, tiết Xuân phân đại diện cho sự cân bằng âm dương, là một trong những tiết khí tốt lành nhất trong năm. Chính vì thế Xuân phân không chỉ là lúc vạn vật đâm chồi nảy lộc mà còn là thời gian thích hợp để con người tiến hành những việc trọng đại như xây nhà, cưới hỏi. Ngoài ra, người ta cho rằng những đứa trẻ được sinh ra trong tiết Xuân phân thường gặp nhiều may mắn trong cuộc đời.  

2. Xuân phân là ngày nào trong năm?

Tiết Xuân phân năm 2021 sẽ diễn ra vào ngày 20/03 Dương Lịch

(Tiết Xuân phân năm 2024 sẽ diễn ra vào ngày 20/03 Dương Lịch)

Thông thường, ngày Xuân phân sẽ bắt đầu vào khoảng thời gian từ 19/03 cho đến 21/03 và kết thúc vào khoảng 04/04 đến 05/04 hằng năm (theo Dương Lịch). Tuy nhiên, quãng thời gian này trong năm lại là ngày điểm Thu phân tại các quốc gia nằm ở Nam Bán Cầu. Trong nông lịch, tiết Xuân phân diễn ra sau tiết Kinh trập và trước tiết Thanh minh.

Ngày Xuân phân năm 2024 sẽ diễn ra vào ngày 20/03 Dương Lịch (tức 08/02 Âm Lịch). Ngày Xuân phân năm nay trùng với một trong những ngày đặc biệt của Phật Giáo. Đó là ngày vía Đức Phật Thích Ca xuất gia.

Tiết Thanh Minh năm 2024 sẽ diễn ra vào ngày nào? Hãy tìm hiểu tại: ''Bật mí những điều đặc biệt trong Tết Thanh minh hằng năm''

3. Đặc điểm của ngày Xuân phân

Trong ngày Xuân phân, Mặt Trời sẽ lặn ở hướng chính Tây

(Trong ngày Xuân phân, Mặt Trời sẽ lặn ở hướng chính Tây)

Từ “equinox” trong tên tiếng Anh của ngày Xuân phân (spring equinox) có gốc từ tiếng Latin là “equal night”, mang ý nghĩa ngày và đêm bằng nhau. Lý do là vì trong ngày Xuân phân, trục của Trái Đất ở vị trí vuông góc với tia nắng khiến cho Mặt Trời xuất hiện ở gần đường Xích Đạo nhất. Điều này dẫn đến hiện tượng thời gian ban ngày bằng với thời gian ban đêm ở cả hai Bán Cầu.

Một hiện tượng thiên văn khác trong ngày Xuân phân đó là Mặt Trời mọc ở hướng chính Đông và lặn ở hướng chính Tây. Trong khoảng ba tháng trước và sau ngày này, Mặt Trời lại có xu hướng mọc và lặn ở các vị trí nhích dần về phía Bắc.

Mưa phùn mùa xuân mang đến điều kiện thuận lợi để cây cối phát triển

(Mưa phùn mùa xuân mang đến điều kiện thuận lợi để cây cối phát triển)

Vào ngày Xuân phân, cái giá lạnh của mùa đông đã giảm bớt đi rất nhiều. Nhiệt độ dần trở nên ấm áp và độ ẩm trong không tăng cao gây ra những cơn mưa phùn dịu nhẹ, tạo điều kiện thuận lợi cho cây cối sinh trưởng. Đối với những người nông dân, đây là thời điểm thích hợp để cày cấy, gieo trồng để chuẩn bị cho một vụ mùa mới.

Tuy nhiên, hiện tượng nồm ẩm cũng thường xuyên xuất hiện trong tiết Xuân phân. Để tránh nền nhà trơn trượt, quần áo ẩm mốc có mùi khó chịu, mọi người nên thường xuyên vệ sinh nhà cửa.

4. Những món ngon hấp dẫn trong tiết Xuân phân

Mùa xuân là mùa vụ của nhiều loại cây trồng nên rau, củ, quả vào mùa này rất giàu vitamin

(Mùa xuân là mùa vụ của nhiều loại cây trồng nên rau, củ, quả vào mùa này rất giàu vitamin)

Trong mùa đông, cơ thể con người thường rơi vào tình trạng thiếu hụt Vitamin và khoáng chất. Tiết Xuân phân rơi vào đúng mùa của các loại rau củ quả thơm ngon giàu dinh dưỡng như quýt, táo, chuối, cà chua, củ cải, cà rốt... Các loại rau củ cũng góp phần giúp cơ thể giảm được lượng mỡ tích tụ trong người sau những ngày Tết.

Tiết Xuân phân là thời điểm thuận lợi để vạn vật phục hồi dương khí, bổ sung năng lượng. Chính vì thế, mọi người nên ăn những thực phẩm có tính ôn ấm, bổ dưỡng, chẳng hạn như tổ yến, thịt dê, thịt tôm, tỏi, gừng, hẹ, hạt tiêu…

Thịt dê được cho giàu chất dinh dưỡng và có tính ôn ấm rất thích hợp để bồi bổ cơ thể

(Thịt dê được cho giàu chất dinh dưỡng và có tính ôn ấm rất thích hợp để bồi bổ cơ thể)

Theo y học cổ truyền, con người phải luôn giữ tỳ vị (lá lách) khỏe mạnh bởi đây là nguồn sinh hóa khí huyết của cơ thể. Trong thuyết Ngũ hành, tỳ vị thuộc hành thổ, trong khi đó mùa xuân lại thuộc hành mộc, can khí thịnh vượng dễ gây tổn hại tới tỳ vị.

Để tránh tỳ vị bị suy yếu, con người nên ăn nhiều đồ ngọt giảm bớt đồ chua. Do đó các thức ăn giàu chất đạm và đường như thịt nạc, trứng gà, sữa, mật ong... nên được sử dụng nhiều.

Trong mùa Đông, con người thường mặc nhiều quần áo để chống rét vô tình khiến cho nhiệt tích tụ nhiều bên trong cơ thể. Đến mùa xuân, nội nhiệt tán ra sinh ra chứng váng đầu, tức ngực... Do đó, mọi người nên chủ động thanh trừ nội nhiệt bằng cách sử dụng các loại thực phẩm có công dụng thanh nhiệt giải độc như trà hoa cúc, nước rau má, kỷ tử, hạt sen...

Các món ăn giúp cơ thể giữ ấm trong ngày Đông Chí, tìm hiểu ngay tại: ''Ngày Đông Chí 2021 là ngày nào? Làm gì vào ngày Đông Chí để gặp nhiều may mắn?''

5. Những việc nên làm vào ngày Xuân phân

Cảnh sắc tươi tắn của mùa Xuân giúp con người cảm thấy vui vẻ và phấn khởi

(Cảnh sắc tươi tắn của mùa Xuân giúp con người cảm thấy vui vẻ và phấn khởi)

Mùa xuân cảnh vật tươi đẹp, là dịp thích hợp để mọi người đi du xuân cùng gia đình và bạn bè. Cảnh sắc thiên nhiên đầy sức sống giúp con người giải tỏa được sự u uất của những ngày đông giá lạnh đồng thời cảm thấy vui vẻ, phấn chấn để bắt đầu một năm mới một cách hiệu quả.

Tiết Xuân phân đại diện cho dự bằng âm và dương, mang nhiều vượng khí cực kỳ phù hợp để tiến hành các việc đại sự. Đây là mùa của sự sinh sôi, nảy nở rất tốt cho những sự kiện vui vẻ như đám hỏi, đám cưới, lễ hội.

Cây cối được gieo trồng vào mùa Xuân thường sinh trưởng nhanh và cho năng suất cao

(Cây cối được gieo trồng vào mùa Xuân thường sinh trưởng nhanh và cho năng suất cao)

Những người nông dân nên tranh thủ điều kiện thời tiết ấm áp của tiết Xuân phân để tiến hành gieo trồng. Trong điều kiện thuận lợi của những ngày này, cây trồng sẽ phát triển nhanh, ít mắc sâu bệnh và tạo ra năng xuất cao.

Như đã nói ở trên, ngày Xuân phân năm 2024 vô tình trùng với ngày vía Đức Phật Thích Ca xuất gia (ngày 08/02 Âm Lịch). Những người theo đạo Phật thường tưởng nhớ đến công đức của Ngài trong ngày này.

Người ta cho rằng khi con người làm điều ác trong ngày vía Phật sẽ phải chịu tội nghiệt gấp bội phần, nhưng nếu làm việc thiện sẽ được hưởng an lạc dài lâu. Vậy nên, mọi người nên đi lễ chùa, làm việc công ích, từ thiện, phóng sinh trong ngày này.

6. Tiết Xuân phân trên thế giới có những hoạt động nào?

Botamochi là món ăn truyền thống của người Nhật Bản vào ngày Xuân phân

(Botamochi là món ăn truyền thống của người Nhật Bản vào ngày Xuân phân)

Tại Việt Nam, ngày Xuân phân chỉ đơn thuần là ngày đánh dấu sự biến chuyển thời tiết và gần như không có ý nghĩa tâm linh đặc biệt. Tuy nhiên, có nhiều quốc gia trên thế giới coi đây là ngày hội quan trọng.

Ngày Xuân Phân là một trong những ngày lễ chính thức tại Nhật Bản. Vào ngày này, mọi người sẽ dành thời gian để đi tảo mộ và đoàn tụ cùng gia đình. Người Nhật thường ăn một món ăn cổ truyền có tên gọi là Botamochi - loại bánh được làm từ gạo nếp và đậu đỏ. Botamochi được tin là có thể giúp con người tránh khỏi sự tàn phá của thiên tai.

Ngoài ra, cũng có rất nhiều lễ hội lớn khác được ăn mừng xung quanh ngày Xuân phân. Lễ hội mừng năm mới của người Khmer – lễ Chol Chnam Thmay, diễn ra vào khoảng giữa tháng 4 Dương Lịch. Các ngày tết Lào, tết Thái Lan, tết Miến Điện bắt đầu vào giữa tháng 4.

Lễ Phục Sinh là dịp để người theo đạo Cơ Đốc Giáo sự kiện Chúa Giê-su qua đời và Phục sinh sau khi bị đóng đinh trên thập tự giá

(Lễ Phục Sinh là dịp để người theo đạo Cơ Đốc Giáo sự kiện Chúa Giê-su qua đời và Phục sinh sau khi bị đóng đinh trên thập tự giá)

Tại miền Nam Ấn Độ, mọi người ăn mừng năm mới Tamil sau ngày Xuân Phân. Những người theo đạo Cơ đốc giáo sẽ thực hiện Lễ Phục Sinh vào ngày chủ nhật đầu tiên ngay sau trăng tròn kể từ ngày Xuân phân.

Trong dịp Xuân phân còn một số sự kiện quan trọng khác trên thế giới, cụ thể như ngày Hạnh Phúc và giờ Trái Đất.

Kể từ năm 2013, Liên Hiệp Quốc tuyên bố chọn ngày 20/03 hằng năm làm ngày Quốc tế Hạnh phúc nhằm truyền tải thông điệp: cân bằng, hài hòa là một trong những chìa khóa để mang đến hạnh phúc.

Chiến dịch giờ Trái Đất luôn được kỷ niệm vào ngày thứ bảy cuối cùng của tháng ba hằng năm. Đây là chiến dịch góp phần nâng cao ý thức của mọi người trong việc bảo vệ môi trường. Cùng với các quốc gia trên thế giới, Việt Nam đã và đang có những hoạt động tích cực để hưởng ứng ngày Quốc tế Hạnh phúc và chiến dịch giờ Trái Đất.

Tóm lại, Xuân phân là ngày đánh dấu sự thay đổi lớn về thời tiết trong mùa xuân hằng năm. Một số đất nước và tôn giáo tổ chức những lễ hội, nghi thức để chào đón ngày đặc biệt này. Mong rằng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa và nguồn gốc của ngày Xuân Phân.

Cảm ơn các bạn đọc đã theo dõi bài viết!

Đánh giá bài viết: 
Chưa có đánh giá nào